Γιατί η διαφορετικότητα μας «ενοχλεί»; Μια πιο βαθιά ματιά στο τι πραγματικά συμβαίνει

Δεν είναι ότι η διαφορετικότητα από μόνη της ενοχλεί. Αυτό που συχνά δημιουργεί ένταση δεν είναι ο άλλος, αλλά αυτό που ενεργοποιείται μέσα μας όταν συναντάμε κάτι που δεν χωράει εύκολα στα γνώριμα πλαίσια μας.

Η διαφορετικότητα δεν είναι απειλή. Είναι απλώς η ζωή σε πολλές εκδοχές. Το ερώτημα που γεννιέται, λοιπόν, είναι: τι μέσα μας δυσκολεύεται να την υποδεχτεί;

Η ανάγκη για ασφάλεια και το γνώριμο

Ο ανθρώπινος νους αγαπά το προβλέψιμο. Το γνώριμο δημιουργεί αίσθηση ελέγχου και ασφάλειας. Όταν κάτι ή κάποιος διαφέρει έντονα από αυτά που έχουμε συνηθίσει, ο εγκέφαλος το επεξεργάζεται πρώτα ως «άγνωστο».

Και το άγνωστο, σε πρωτόγονο επίπεδο, δεν σημαίνει απλώς καινούριο. Σημαίνει «πρόσεχε».

Έτσι, πολλές φορές η “ενόχληση” δεν είναι τίποτα άλλο παρά ένα εσωτερικό σύστημα συναγερμού που ενεργοποιείται χωρίς να υπάρχει πλέον κίνδυνος.

Οι πεποιθήσεις μας...

Δεν βλέπουμε τον κόσμο όπως είναι. Τον βλέπουμε όπως είμαστε εκπαιδευμένοι να τον ερμηνεύουμε.

Αν κάποιος έχει μεγαλώσει με ισχυρές απόψεις για το τι είναι «σωστό» και τι «λάθος», τι «κανονικό» και τι «μη κανονικό», τότε η διαφορετικότητα δεν φιλτράρεται ουδέτερα. Περνά μέσα από κρίση.

Και εκεί εμφανίζεται η ένταση: όχι επειδή ο άλλος δε μας μοιάζει, αλλά επειδή απειλεί, έστω και ασυνείδητα, το σύστημα αξιών που μας δίνει ταυτότητα.

Ο φόβος της σύγκρισης

Μια λιγότερο προφανής αιτία είναι η σύγκριση.

Η διαφορετικότητα του άλλου μπορεί να λειτουργήσει σαν καθρέφτης. Και ο καθρέφτης δεν δείχνει πάντα αυτό που θέλουμε να δούμε.

Όταν κάποιος ζει με έναν τρόπο πιο ελεύθερο, πιο εκφραστικό ή πιο αυθεντικό, μπορεί να ενεργοποιήσει μέσα μας ερωτήματα όπως:

• «Εγώ γιατί δεν τολμώ αυτό;»

• «Μήπως έχω περιοριστεί;»

• «Μήπως έμαθα να ζω με τρόπο που δεν με εκφράζει;»

Η προβολή: βλέπω στους άλλους αυτό που δεν έχω επεξεργαστεί μέσα μου

Πολλές φορές, αυτό που μας ενοχλεί στους άλλους δεν είναι ξένο. Είναι κάτι που δεν έχουμε ακόμη αποδεχτεί στον εαυτό μας.

Η προβολή λειτουργεί αθόρυβα: αποδίδουμε έξω κάτι που δυσκολευόμαστε να αναγνωρίσουμε μέσα.

Έτσι, η διαφορετικότητα του άλλου γίνεται οθόνη, πάνω στην οποία προβάλλουμε δικές μας ανησυχίες, φόβους ή εσωτερικές συγκρούσεις.

Η ωριμότητα της αποδοχής

Αποδοχή δεν σημαίνει ότι συμφωνούμε με τα πάντα. Σημαίνει ότι αναγνωρίζουμε το δικαίωμα κάθε ανθρώπου να υπάρχει και να εκφράζεται με τον τρόπο που επιλέγει, χωρίς να χρειάζεται να χωρέσει στις δικές μας προσδοκίες, αντιλήψεις ή κανόνες.

Και αυτό είναι ένα βαθύ επίπεδο εσωτερικής ωριμότητας:

να μπορείς να πεις «είμαστε διαφορετικοί» χωρίς να χρειάζεται αυτό να μετατραπεί σε «είμαστε αντίπαλοι».

Κλείνοντας

Η διαφορετικότητα δεν ζητά την αδεία μας για να υπάρξει. Υπάρχει ήδη γιατί αυτό σημαινει ελευθερία και δημοκρατία.

Το ζητούμενο είναι να καταλάβουμε γιατί κάποιες φορές μας ενοχλεί. Τι είναι αυτό μέσα μας που δυσκολεύεται να συνυπάρξει με ό,τι δεν μας μοιάζει;

Όταν αυτό γίνει καθαρό, τότε κάτι αλλάζει: η διαφορά παύει να είναι απειλή και γίνεται απλώς αυτό που πάντα ήταν... μια ακόμη ανθρώπινη εκδοχή.

Στάικου Άντζυ-Life Coach